SON yazı

Bitirme Projesi için açılmış olan bu blogun ilk yazısı aslında son yazısı. Acı tatlı çok şeyler paylaştık ve şu anda her ne kadar proje değişmekte (ve belki de gelişmekte) olsa da yanlışları ve eksikleriyle gecikmiş bir nokta koymanın zamanı geldi. Gündüz ne gecenin korkusunu ne de sabahın karmaşasını taşıyor. Sade bir dinginlik elimizde kalan. Umarım hayırlısı neyse o olur. Herkese geçmiş olsun..

şeytan !

diğerleri daha çok yorumdu ama bu sefer gerçekten istemdışı ortaya çıktı. umarım delirmiyorumdur. yoksa lunaparkı da mı geçtim ?

kot farkları yaraları

cadde kotundan (ki iki uç arasındaki takribi 3m'lik kot farkının bir kısmını galerilerin önündeki rampayla hallettik ancak diğer iki pasaj için de benzer çözümler üretilmesi lazım) girilen kısım ağaç dokusu sebebiyle toprak+döşeme+asma tavan= ~2m toplam döşeme kalınlığına sahip ancak diğer kısımlarda uygulanırsa toplam yükseklikteki artış -10 kotundaki metroyla olan düzayak bağlantıyı engelliyor (o yüzden sadece en üst kotta ağaç olacak dedik ama..) hatta şu anda da 2.70'lik bir fark var ki ya metro kotu değişecek ya eğimli/merdivenli bir geçiş yapılacak ya da bütün kotlar birlikte aşağıya inecek ve cadde kotundan aşağıya düşülecek ya da 3m'lik kot farkı daha az kabul edilerek aralara yedirilecek takıldık kaldık iyi mi. üstelik kat yüksekliklerindeki düzensizlik yüzüden 4-5 defa farklı merdiven-asansör denemeleri yaptık ve şimdi tekrar değişiyor. vakit daralıyor. istekler köreliyor. hayırlısı olsun..

durumlar



[A]
mezunlar derneği & müze kitaplık bulunduğu yer itibariyle diğer kısımlardan kopuk durumdadır. bu özelliğiyle projenin (varsa) diline değil üyesi olduğu yapı grubunun diline göre tasarlanması mümkünse öyle olması icap eder. Süleyman Nazif sokakla ilişki kuran tek yapı olma özelliğine sahiptir. kendi başına düşünülebilir.

[B]
Kütüphanenin zemin kattaki kitapçıyla birlikte meydan yaşamına katılması beklenmektedir. her kottan rampalarla ulaşım sağlanmıştır. geçiş yolları üzerinde bulunmaktadır. planlar uğraştıracak gibi.

[C]
yürüyen merdiven ve kütüphane önünde geçen rampa sistemi dışında üst kotla bağlantısı bulunmamaktadır. bu noktaya bir geçiş vermek gerekebilir. hantal yapısından dolayı önceden düşünülen rampa-seyir mekanı biriminden vazgeçilmeseydi uygun bir çözüm olabilirdi:


[D]
üretim-tüketim ilişkileri dışında tecrit edilmiş bu alan sokak kotlarından arsaya girildiğinde karşılaşılan "orman"ın tepesi konumundadır. tamamen doğal haliyle bırakmanın getireceği zorluklara karşın zafer-s.nazif sokaklardan merdiven/rampayla alt kota bağlanır. en başta savunulan "var olan yeşilin korunması" ilkesinin gerçekleşebildiği tek noktadır. diğer kısımlar sonradan yeşillendirilecektir.

[E]
güneyden kuzeye doğru ofis-kısa süreki konaklama-uzun süreli konaklama şeklinde uzanan bloğun zemin kattaki sanat galerisi/alış-veriş işlevleri ufak kollarla içeriye uzanmaktadır. ofis bloğunun kilisenin önüne gelen kısmının yüksekliği çan kulesi-kilise çatısı gözükecek şekilde boyutlanacaktır.

[F]
inci sinemasının bu karmaşa içinde dengeyi sağlayan ana öğe olması arzu edilmektedir. cephesinin çok amaçlı kullanımıyla meydanla ve diğer kotlarla yoğun ilişkisi bulunmaktadır. yapay topoğrafyanın şekillenişi bu ilişkiyi sunmaktadır.

[G]
bu kısım caddenin öteki tarafında kaldığından üvey evlat muamelesi görmüştür. metroyla bağlantı mevcuttur ve yeterlidir. -10.00 kotundaki ticaret-cep sineması işlevleri değişerek karşı tarafa aynı kotta taşınabilir. yeryüzünde ise orman olmasa da yeşil alanın izleri karşı tarafta da belirebilir. amaç bağlantı kurmaksa benzer bir dili taşıyarak [ama nasıl?] gerçekleştirilebilir.


fütursuz




cam piramidlerin bulunduğu yapay tepe doğal tepenin devamı olarak araziyi kaplıyor. aslında burada yaptığımız kesinlikle anti-hibrid bir doğal-yapay/doğa-yapı ayrımı. üst kısım tek işlevli kır/orman iken alt kısım çok işlevli üretim-tüketim ilişkilerine ev sahipliği yapıyor. cadde kotundan gelinen yer şehrin ortasında unutulmuş bir anti-kent. metrodan ya da antikentten gelinen yer ise "alt" olarak ortaya çıkan bu karmaşık ilişkiler ağı. aslında yapılan ayrım da tabii çelişkisinden dolayı bir hibrid duruma sahip: tepenin devamı denilen yer sağlam bir kabuk strüktür üzerinde aydınlatma bacalarına sahip yani aslında "öyle gözüken" bir yer. sol taraftaki yapıysa bütün bu yeşilin ortasındaki "sözde" tek artifakt "pangaltı kütüphanesi". bu senaryoda inci sinemasının ismi beyaz bir duvar üzerinde kalıyor. 6m yüksekliğindeki bu ekranda projeksiyon olanağı çok çeşitli açılardan izleme imkanıyla devam ediyor. inci sineması ise aşağıdaki metroyla bağlanan ve simgeleşen dünyanın bir parçası.



öncelikle

1. taşıyıcı sistem revizyonu:

485x550 boyutlarına gelmiş olan kolon aksları 660x640 [40x60 betonarme kolon düşünülerek] boyutlarına genişletilecek ve düşey sirkülasyon çekirdeklerinin yarattığı aks düzensizliği perde taşıyıcılarla giderilecek.

2. sirkülasyon:

asansör sayısı arttırılacak. rampa sistemine alternatifler oluşturulacak. rampaların ana hizmeti -10.00 ve +0.00 arasında yaya bağlantısını kurarken, farklı kotlardaki mekanların kullanıcılarına çevreyi algılatarak optimum koşullarda yaşantı sunmak. sinemaya yönelik gerçekleşecek teraslama/basamaklanma düzeni rampalarla beraber çözülebilir ancak meydancıkların bütün mağaza ve dükkanlara direkt açılması gerekliliğinden ötürü bir atraksiyon yapmak gerekebilir.

3. diğer revizyonlar:

sanat galerisinin yüksekliği arttırılabilir [yoksa sadece yanlış anlama mı]. galerinin ucundaki saçma biçimlenişin düzeltilmesi. pasajlarda yaratılmak istenen canlı sokak havasının yeniden kurgulanması ve uygulanması. kuzeybatı köşesinin topografyayla birleşmesi ya da konut bloğunun devam etmesi ve yahut ikisi birden. ana kotların sınırlarının yaya yoğunluğuna ve işleve göre yeniden şekillenmesi. ışık için yarıkların ve avluların dağılımı. yeniden ve yeniden m2 hesabı. kiliseye bakan cepheye çözüm. tanrım çok fazla iş var..

maket üzerinden

1


2


boş alan kilise ve okul. araziden kopmuş durumda fakat algılanıyor. aynı şekilde caddeyle ilişkisi yok fakat algılanıyor. orada bir köy var uzakta [bugünkü durum]. alanımız ikisi dominant üç çekim merkezinden oluşuyor aslında. biri okulun altındaki inci sineması: arazi sinemayı hedef alarak şekillenmiş, topoğrafya sinemaya doğru akıyor. cephesi opak/saydam olma özelliğine sahip olduğundan aynı zamanda bir ekran ve ikinci merkez olan topoğrafyanın kendisiyle sahne-oditoryum/meydan ilişkisi kuruyor. ikinci merkez kendini belli etmese de bütün üretim-tüketim ilişkilerini altında saklayan bir peysaj. buradaki gerilim arazinin önceki tek kalmış yeşil olma durumunun korunmak istenmesine karşın altına yerleştirilecek işlevler nedeniyle yapay bir yeşil oluşturulması. çelişki insan eli değmemesi arzulanan alanın tamamen hafriye edilmesi ve kentsel artifakt olup öyle gözükmek istemeyen yapılarla doldurulması. bu gerilim ve suçluluktansa üçüncü merkez, bir nevi "unutulan" tepe ortaya çıkıyor. eski dokunun kot farkıyla tepeye dönüşmesiyle bu alan üretim-tüketim kargaşasının dışında "bakir" kaldığı farzedilen parça. 1 numarada ön bloklar tepeyle birleşerek topoğrafyanın akışına müdahilken 2 numarada bloklar caddeyle topoğrafya arasındaki sınırı teşkil ediyorlar. iki örnekte de alana verilen girişlerin konumlanışları ve bina yükseklikleri neredeyse aynıyken, 1 numarada içeri katılmayla oluşan bütünlük ve içeri kapalılık tam tersine 2 numarada caddeyle ve şehirle olan bütünlüğün ön bloklar tarafından kesintiye uğratılmak istenmesi şeklinde gerçekleşmektedir.

durum


işler daha fazla karışmadan durumu özetlemekte fayda var:

her yeri yakıp yıkmanın verdiği vicdan azabıyla doğanın bir kısmını olduğu gibi korumaya karar verdik. öyle ki metro kotunda dahi devam ediyor bu kısım hafriyat yapılmıyor. istinat duvarının maliyetine girersek projenin tamamı koca bir hata olacağından bas bas paraları leylaya. bu dokunulmamış kısım özgün ağaçları ve bizim eklediklerimizle bütün pangaltıya yetecek oksijeni sağlayacak vesselam. otoparkı metro ve üstündeki kota koymaya karar verdik. otoparktan ön bloklara direkt geçiş olduğu gibi meydana çıkan da iki asansör noktası mevcut. bunlar yeterli mi emin değilim. bunlar dışında metro kotundan yukarıya bir rampalar sistemi ve metroyla meydanı bağlayan bir yürüyen merdiven mevcut. meydanla sokak kotunu yine bir yürüyen merdiven ve rampa bağlıyor. meydan kotunda yarıklar açılacak..

insanın kente/doğaya müdahalesinin yarattığı gerilimi gösterebilir miyiz. beton yığınlarının arasından fışkıran geyik ormanı:

Geyikli geceyi hep bilmelisiniz
Yeşil ve yabani uzak ormanlarda
Güneşin asfalt sonlarında batmasıyla ağırdan

Hepimizi vakitten kurtaracak


herşey o kadar bağlı ki birbirine, sözde bir plan yapıyoruz bir sistem kuruyoruz, sonsuz değişkenlerin baskısına kim dayanabilir, hangi öğreti hangi bilgi hangi ilham hangi zeka pırıltısı ya bu geyikler çim cepheli bir binadan fırladıysa ya bizim yatay çimlerimiz düşey çimlerden daha yeşil olmazsa..

Gladyatörlerden ve dişlilerden
Ve büyük şehirlerden

Gizleyerek yahut döğüşerek

Geyikli geceyi kurtardık


herakleitos mu demiştir marx mı bilmem; kozmos denilen bu "herşey" zıtlıkların çatışması üzerine kuruludur dolayısıyla ne çözüm vardır ne de kurtuluş yalnızca sürekli bir savaş..

benim hala umudum var

Sekiz nisan Salı

Sevgili proje,

Baştaki muğlaklıktan ileri gelen bitmişliğini özlüyorum. Henüz karar verdiklerimizi geliştiremeden değişikliklere başladık. Üstelik buranın lunaparka dönüşmesinden korkuyorum. Lunapark karakteri de olabilir ama bütünün dinginliği içinde yer almasını tercih ederdim. Şu noktada [okul-sinema-spor salonu] kısmına dokunmuyoruz. En üst iki kotun altındaki mekanları [blok]a taşımaya karar verdik. Buralar kendi ağaçları korunarak bildiğimiz ve özlediğimiz dağ [tepe] ağaç olacak. [Otopark] daralıp üst üste iki kat haline gelebilir diye düşünüyoruz. [Tepe]nin altında hafriyat yapılmayacak ama içine bir kütüphane neden oyulmasın ? [blok] çözümü için office-home office-home plan tiplerinin kesişimi olan esnek bir plan olsa diyoruz. altılık kolon aksında 6-12 m genişliğinde delikli bloklar ihtiyacımızı karşılar mı acaba? [blok]un [tepe]ye doğru yayılmacı bir politika içine girmesini istemiyoruz ama biraz parçaları fırlayabilir. Rampalar [tepe]nin doğal uzantıları mı olacak yoksa bu uzantılar alt kota ışık geçiren yarıklara mı dönüşecek ? kilisenin önündeki b,loğun işlevi ne olacak ? [otopark] için nasıl bir çözüm ? Bu ve bunun gibi sorular alakasız başka sorularla birleşerek gereksiz ve faydasız huzursuzluklara sebep oluyor. Herşey bir sonuca erse de çizgiromana el atsam diye düşünürüm.

Onüç nisan Salı

Bay proje,

Sizin bayan olmanızı tercih ederdim. Geçen gün arsanın önünde buldum kendimi. Düşündüğümüz otopark girişi biraz kurgusal olmuş sanırım. Çözemezsek arka sokağa geçmemiz gerekecek. Cadde tarafına koyarsak hem cadde yaya trafiği hem de kuzeyden caddeyle olan yaya bağlantısı kesintiye uğrayabilir. Arka sokağa koymamız durumunda ise sakin konut dokusunu katletmekten korkarım. Rüyamda herşey çözülmüştü, uyanınca hatırlarım dedim..

hibrid bir mekan olarak inci sineması

Tam anlamıyla gay olmasa da porno film oynatan sinemaların çoğu (Biseksüel kültürün de sonucu) gay'ler tarafından sık gidilen yerlerdendir. Gittiğiniz yeri önce bir gözlemleyin, gerisi gelir:

...

İNCİ SİNEMASI ( gbm, KY)
Halaskargazi Cad, Pangaltı İnci Pasajında


Musa Dağda Kırk Gün

"Önce Pangaltı Ermeni Kilisesi bahçesinde bulunan mezarlıkta bir sehpa inşa ettiler. Altına tahta ve talaş konulmuş bu sehpanın üstüne Franz Werfel'in büyük bir fotoğrafım ve kitabını yerleştirdiler. Bu kitap yakma törenini Aztarar ve Nor-Lur gazeteleri muharriri Aşot Keçyan bir kibrit çakarak başlara. Franz Werfel'in fotoğrafı ve kitabı yanarken Pangaltı Ermeni Kilisesi Muganniler Heyeti orada hazır bulunan kız ve erkek öğrencilerle birlikte istiklâl Marşı'nın söylediler."

Harcadığım emek ve çıkan ürün göz önünde bulundurulursa projeden istediğim verimi alamadığım anlaşılacaktır. Anlaşılmıştır. Sorun belki de “doğru” bir proje arayışında olunmasında fakat böyle birşeyin gerçekte varolmamasındadır. Gerçek çözümlenemeyecek derecede karmaşıktır ve bunun bir yazıda, nesnede, binada ya da projede somutlaştırılması beyhude bir çabadır. Ya da gerçek diye birşey yoktur. Sonuçta çalışan bir otopark çözülebilir. İşleyen bir konut bloğu tasarlanabilir. Farklı yapı tipleri arasında gerçekçi ilişkiler kurulabilir. Bunlara bir kavram üzerinden “tat” verilebilir. Genius logi yaratılabilir. Lakin hepsi belirli bir dönem ve kavram üzerinden ortaya çıkan “ilişkiler varsayımı” olmaktan öteye geçemez. Burda bir vaatte bulunuyoruz. “Bence” diyoruz. Kendimizi ortaya koyuyoruz. Ancak “gerçekten” kendimizi koyarsak ortaya, mimarlık ayakta kalabilir mi ? Özümüzde hiçlik varsa gerçekten, buna hangi materyal hangi taşıyıcı strüktür karşı koyabilir ? O zaman herşeyi yıkmak gerekecektir. Bütün insanlık birikimini. Ta ki hiçlik kalıncaya kadar.

Görecelilikler ve inançsızlıklar ruhumuzu yaralar

jüri II - pafta II

jüri II - pafta I













suret gerçekten güzel.

eksik tamamdan cazib.

ağaç rejimi

yukarıdaki link tıklandıktan sonra çıkan arsaya takribi 60 saniye bakılır ve [resimler yüklenirken arazi bir kez daha incelenir] sağ kilik vasıtasıyla play/oynat tıklanır. bu kadar emek sonunda arsada bulunan ağaçlar seyredilebilir. o kadar.

p.s: yukarıdaki link artık çalışmıyor isteyenler aşağıdan zip formatında download edebilirler.

zip download
gölge-kesit

toparlanmaya çalışan analiz

Pangaltı Üzerinden Alelade[1] Bir Mimarlık Okuması

ya da

Pangaltı’ya Giriş

Pangaltı üzerinden yapacağımız okumayı aşağıdaki başlıklar altında inceleyebiliriz:


  • Okumanın Sebebi
  • Pangaltı’nın Mikro Ölçekte Analizi
    • Tarihsel Analiz
    • Jeopolitik Analiz
    • Sosyal Analiz
  • Alan Analizinin Tasarıma Olan Etkileri
  • Hibrid kavramı ve Kullanımı
  • Bu Okumayı Destekleyen Diğer Yazılar

Pangaltı’nın Mikro Ölçekte Analizi


Tarihsel Analiz

Pangaltı olarak adlandırılan bölgenin 19.yy başlarından 20.yy başlarına kadar olan kentsel değişimi bitirme ödevi föyünde genel hatlarıyla çizilmiştir. Bunlara ek olarak mikro ölçekte sosyal yaşamdaki değişimler hakkında da fikir verebilecek aşağıdaki kronolojik şemaya bakılabilir:


~1860 Bölge için Pancaldi ismi kullanılmaya başlanıyor

1866 Anarat Higutyun Kilisesi / Özel Pangaltı Ermeni İlköğretim Okulu ve Lisesi

1900-1940 Aurore (Şafak) Tiyatrosu / Pangaltı Tiyatrosu[2]

1930 Pancaldi kır bahçesi[3]

~1940 High Life Cafe / Pangaltı Hamamı / İnci Tiyatrosu

1946-2000 PLYD Tiyatrosu / İnci Sineması (?)

1955-2000 Dormen Tiyatrosu

1970 Tunç Kafeteryası / Tan Sineması

1995 Hamam Yıkılır

2005 Ramada Plaza Otel

Proje açısından, daha önce Beyoğlu’nda ikamet eden vakfın bugünkü arazisini satın almaması durumunda bölgenin değişimi ne yönde olurdu ve bu bağlamda vakfın ve arazinin kent yaşamında oynadığı rol nedir sorusunu bir kenara bırakırsak bu kent parçasının en belirgin karakteristiği olarak kültürel yaşamda oynadığı etkin rolü gösterebiliriz. Levanten karakteri gereğince meşrutiyet zamanlarından başlayan zengin kültürel yaşam milenyuma yaklaştıkça azalarak cumhuriyet döneminde de devam etmiştir. Günümüzde avangard kabul edilebilecek bazı sanat oluşumlarına ev sahipliği yapsa da bu kronolojiyi yüzeysel şekilde bölgenin kültürel ve tarihsel yapısının eriyişi olarak okumak mümkün. Yine levanten karakterinden kaynaklanan zanaatler ve tüketim biçimleriyse farklı şekillerde varlığını sürdürmektedir. Vakfın gayrimenkulleri ve civardaki diğer ticaret yapıları konfeksiyon ve butik ağırlıklı işlevleriyle buna işaret ederler. Ayrıca eğlence ve yemek kültürünün de mezeci dükkanları ve meyhanelerde devam ettiği ileri sürülebilir. Sosyal analizde de değinileceği üzere alanın eski sanat kimliğini belki de daha yoğun biçimde proje arsasına enjekte etmek ve varolan tüketim kalemlerini korumak hedeflerden biridir.

Jeopolitik Analiz


Günümüzde Pangaltı, Şişli şeklinde devam edecekti bu yazı ama sanırım vazgeçtim..


[1] “alelade” kelimesinin kullanılmasının sebebi yazıya sahip olmadığı bir değer atfetmek değil bilakis gerekli metodoloji ve kuramsal altyapıdan yoksun olduğunun düşünülmesindendir

[2] Pangaltı Tiyatrosu’nda 1920’lerde Heveskarlar Yurdu Temaşa Şubesi ile Yeni Heveskarlar Yurdu Temaşa Şubesi ve Yeni Temaşa Heyeti temsiller verirdi.

[3] İnternet üzerinden yaptığım derlemede tarihsel bir hata görülmektedir. Birçok söylenceye rağmen bölgenin isminin Giovanni Batista Pancaldi’nin açtığı kır kahvesinden geldiği kabul edilirse 1860 ve 1930 tarihleri uyuşmamaktadır. Olasılıkla 1930 tarihi hatalıdır ve 1860 öncesine tarihlenmelidir.

internet üzerinden tarihsel analiz

Pangaltının tarih içinde sahip olduğu değerlerin korunması bizi ne kadar alakadar eder ve de ne bağlamda:


1860’lara doğru pangaltı denmeye başlıyor

1866- ermeni lisesi

1930- pancaldi kır bahçesi (?)

1940- high life cafe / pangaltı hamamı

1946-2000- PLYD Tiyatrosu

1970- tunç kafeteryası / tan sineması

1995- hamam yıkılır

2005- ramada plaza otel (içinde pancaldi restoran ve kültür mozaiği?)

Tan Sineması

Birikmiş çizgi romanlar da işe yarardı. Özellikle 1001 Roman ve Ceylan dergileri, Pangaltı'daki Tan Sineması önünde kurulan minik borsada iyi para ederdi.

Hızır tüzel


Size bizzat yaşadığım bir olayı anlatayım...
Sinan Korle hem iyi bir gazeteci hem de nüktedan ve muzip bir arkadaştı. Vatan gazetesinde beraber çalıştık ve o sıra hepimize oyunlar oynardı. Korle sonra Birleşmiş Milletler’de Protokol şefi ve oradan da emekli oldu...
Vatan’da çalışırken, bir akşam gazete baskıya verildikten sonra o akşam nereye gidelim diye düşünüyorduk. Sinan, “Pangaltı’daki ’TAN’ sinemasında güzel bir film var, telefon et yer ayırtalım” dedi. (O yıllarda sinemalarda yer ayrılırdı) Sinemanın gazete ilanındaki numarasını aradım, karşıma “Buyurun ben diş hekimi Kevork” diye biri çıktı. Telefonu kapattım.. Ama bu sefer muzip Sinan telefonu aldı ve aynı numarayı aradı, bu sefer “makinist Agop orada mı?” diye sordu... Doktor gene soğukkanlılık ve nezaketle; “Yanlış aradınız. Ben Dr. Kevork diye” cevap verdi...
Sonra beş altı arkadaş aynı numaraya “Makinist Agop geldi mi?” diye telefon ettik! Dr. Kevork gittikçe sinirleniyordu. En sonunda Sinan tekrar aradı ve “Ben makinist Agop. Beni arayan oldu mu?” diye sorunca Dr. Kevork patladı; “Ulan herif neredesin, herkes, bütün İstanbul seni aroor!”

Altemur Kılıç

İnci Sineması


"VoLVoX" Bursa'da Tayyare Sinemasında konser verdi. Şebnem Ferah o zamanın en iyi grubu sayılan Bursalı "BANDAJ" grubuna vokal yaptı ama sadece konserde. Bursa'da bir takım konserler verdikten sonra ilk İstanbul konserlerini "28 NİSAN 1991" SAAT 14:00'De "PeNTaGRaM"la birlikte Pangaltı İnci Sinemasında verdiler. 1988 yılında Şebnem Ferah tarafından kurulmuş,tamamı kızlardan oluşan Bursa'lı bir hard rock grubu. Grupta Şebnem Ferah'ın yanısıra Duygu Karpuz,Ebru Bank,Gül Ağırca,Buket Doran,ve 1992 yılında gruba dahil olan Özlem Tekin boy gösterdi.


jüri I - pafta II